Mijn vader heeft twee linkerhanden. Wanneer hij vroeger het tuinhekje wilde repareren, of een fietsband plakken, of gewoon een plank recht afzagen, dan hoorden wij hem vloeken en tieren. “Kluns, klojo..’ zo brandde hij zichzelf af.
De boodschap dat je maar beter geen fouten kon maken hing als een zwaard boven zijn hoofd. En dat van ons.

“Je moet eerst van jezelf houden om van een ander te kunnen houden” is een vaak gehoorde tegeltjeswijsheid. En zoals bij de meeste clichés zit er een kern van waarheid in. Net als in deze: alleen vanuit eigenwaarde kun je een gelijkwaardige (werk)relatie met anderen aangaan.

En aan eigenwaarde ontbreekt het ons maar al te vaak. Dus hoe ontwikkelen we precies dat gebrek aan eigenwaarde? Er was namelijk een tijd dat het nog helemaal goed zat met ons gevoel de moeite waard te zijn: toen we ons rond ons tweede levensjaar woedend op de grond wierpen wanneer we onze zin niet kregen was er met ons gevoel van eigenwaarde nog niks aan de hand..

Hoe helpen we dan vervolgens onze eigenwaarde systematisch om zeep? Door de goed bedoelde raad van onze ouders te internaliseren.: Niet dit niet dat, doe niet, hou eens op, etc.

Deze geïnternaliseerde stem van onze ouders geeft de hele dag commentaar op alles wat we doen. Door deze constant negatieve feedback aan onszelf proberen we te voorkomen dat er iets mis gaat. Door ons te pushen ons goed te gedragen en ons aan de regels te houden, voorkomen we dat afgewezen worden en proberen we gezichtsverlies voor te zijn.
Deze stem wordt ook wel de Innerlijke Criticus genoemd. In andere (op Freud gebaseerde) stromingen wordt hij met Superego aangeduid. Soms ook wordt deze stem verward met het geweten (gevaarlijk! want dan lijkt het net of die stem gelijk heeft).

En die bastard kan ons lelijk te grazen nemen.. soms laat hij geen spaan van ons heel.. vaak ‘s nachts spreekt hij ons uitzonderlijk venijnig toe: ‘Moest je je weer zo nodig uitsloven?’ als je die middag in een vergadering eindelijk duidelijk je mening hebt gegeven.. En nog geen dag later valt hij je aan op precies het tegenovergestelde: ‘Trek je bek toch eens open!’ Wanneer je juist probeerde om anderen aan het woord te laten…
Wat je ook doet, je doet het nooit goed; en dan heeft deze stem ook nog eens de beste bedoelingen..

In het tweedaags programma ‘Verdieping Ken je Kracht’ laten we deze stem aan het woord en luisteren we naar wat hij eigenlijk zegt, om hem uiteindelijk te laten zwijgen.